Einde nadert gebiedsproces Hoenwaard 2030

HATTEM - De provincie Gelderland heeft besloten om haar inzet in het gebiedsproces Hoenwaard per eind 2025 te beëindigen. Dat blijkt uit een voorstel dat Gedeputeerde Staten in april heeft gecommuniceerd.

Hoenwaard

De Hoenwaard maakt onderdeel uit van het gebiedsplan “Levendige Hoenwaard”, dat is opgesteld in samenwerking met verschillende partners. In dit plan heeft de provincie ambitieuze natuurdoelen opgenomen. De uitvoering hiervan blijkt echter in de praktijk moeilijk realiseerbaar. Het lukt namelijk niet om de benodigde gronden op vrijwillige basis aan te kopen, terwijl wettelijke en beleidsmatige kaders geen gedwongen verwerving toestaan.

Daarnaast is er in de Hoenwaard weliswaar een opgave op het gebied van waterkwaliteit in het kader van de Kaderrichtlijn Water (KRW), maar deze verantwoordelijkheid ligt bij Rijkswaterstaat. De provincie ziet hierin dan ook geen directe taak voor zichzelf.

Inzet

Sinds enige tijd heeft de provincie haar actieve inzet in het gebied al gepauzeerd. Deze pauze heeft volgens de provincie geen negatieve gevolgen voor het behalen van de natuurdoelen uit het Natura 2000-beheerplan Rijntakken, die uiterlijk in 2027 gerealiseerd moeten zijn. Sommige van deze doelen kunnen ook op andere locaties worden bereikt. De provincie heeft zich in een samenwerkingsovereenkomst verplicht om tot eind 2025 ondersteuning te bieden aan het gebiedsproces in de vorm van projectleiding en coördinatie. Hoewel de samenwerking met partners dus eind dit jaar formeel afloopt, sluit de provincie niet uit dat het proces mogelijk weer wordt opgestart. Dit zal echter alleen gebeuren als er dit jaar alsnog gronden beschikbaar komen voor natuurontwikkeling. Tot die tijd blijft het gebiedsproces in de wachtstand staan, en zal de provincie geen verdere stappen zetten.

Plan

Aan het gebiedsproces Hoenwaard 2030 werkten de provincie, Rijkswaterstaat, gemeente Hattem, gemeente Heerde en Waterschap Vallei en Veluwe de afgelopen jaren samen. “Omdat ook bewoners en ondernemers in de Hoenwaard nauw bij het gebiedsproces betrokken waren en er bij hen verwachtingen leven over de resultaten daarvan, is het jammer dat het gebiedsproces stopt”, aldus de gemeente Hattem.

Rijkswaterstaat werkt zelfstandig door aan de voorbereiding van de realisatie van een geul in het noorden van de Hoenwaard. Deze geul draagt bij aan de doelstellingen van de Kader Richtlijn Water. Het Waterschap gaat zich beraden op de nu ontstane situatie en of dit gevolgen heeft op mogelijke opgaven van het waterschap in dit gebied.

De komende tijd rondt het waterschap nog werkzaamheden in de Hoenwaard af. Het gaat om het egaliseren en inzaaien van grond rond het nieuw gegraven traject van de Hoenwaardse Wetering. Het aanbrengen van grasbetonstenen bij op- en afritten naar het nieuwe onderhoudspad tussen de kade en de Hoenwaardse Wetering. En de plaatsing van drie informatiepanelen.

Doel

Het doel van de Verkenning Hoenwaard 2030 leek zo mooi. Een integraal, breed gedragen en samenhangend toekomstperspectief voor de Hoenwaard vast te stellen. Het gebiedsproces bood een unieke, eenmalige kans. Die kans lijkt nu verkeken. Dat is niet alleen een gemis voor de natuur. Concreet betekent dit dat er geen woningen kunnen komen op plekken waar nu nog een stal staat (‘rood voor rood’), of dat een boerderij niet kan worden omgevormd tot B&B.

“Door de strenge regelgeving voor het rivierengebied zaten boeren en bewoners al jarenlang klem. De Hoenwaard zat op slot. Er kon vrijwel niets, wat leidde tot achteruitgang. Het landschap is daarnaast cultuurhistorisch en ecologisch van groot belang. De omgevingswet bracht een uitkomst. Ontwikkelingsruimte en maatregelen voor natuur en waterkwaliteit konden zo samen oplopen. In 2024 lag er na zes jaar werk een inrichtingsplan. Begin 2025 werden landelijk de regels voor bouwen in uiterwaarden opnieuw aangescherpt. Vanwege het gebiedsproces kreeg de Hoenwaard een uitzondering. Die geldt voor het proces, maar niet voor de plek. Als het proces stopt, vervalt ook de uitzondering’, geeft Pauliene Mars van VLMH aan. “We werden vorige week hierover ingelicht door de projectorganisatie. De provincie kondigde echter al op 15 april aan dat ze dit besluit ging nemen, en ze hakte op een maand geleden de knoop door.”