Edith de Jong: “De poort leeft als nooit tevoren”

HATTEM - In 2025 viert Edith de Jong een bijzonder jubileum: tien jaar lang is zij al de trotse beheerder van de Dijkpoort in Hattem. Onder haar leiding is deze historische stadspoort niet alleen behouden gebleven, maar uitgegroeid tot een dynamische plek waar geschiedenis, kunst en educatie samenkomen. Met een toegewijd team van vrijwilligers zorgt Edith ervoor dat de poort niet alleen een monument uit het verleden is, maar vooral ook een plek van ontmoeting, inspiratie en verwondering.

De Dijkpoort

Edith de Jong heeft een veelzijdige achtergrond. Na haar studies communicatie en organisatiekunde besloot ze haar passie voor kunst en cultuur te volgen en studeerde ze aan de kunstacademie in Riga, Letland. Vervolgens woonde ze in Stockholm, voordat ze uiteindelijk in Hattem belandde.

Toen de gemeente Hattem in 2015 op zoek was naar een plan om de Dijkpoort opnieuw in gebruik te nemen, zag Edith een kans. “Ik wilde de poort tot leven brengen met kunst en ambacht, een plek creëren waar mensen samenkomen en waar geschiedenis op een dynamische manier beleefd wordt,” vertelt ze. “Ik zag een lange tafel voor me waaraan iedereen kon zitten. Mijn plan was gericht op de gemeenschap en de verbinding tussen verleden en heden.”

Kunst en educatie

Onder Ediths beheer is de Dijkpoort veel meer geworden dan een historisch bouwwerk. Ze heeft de poort getransformeerd tot een levendig cultureel erfgoedcentrum. Jaarlijks volgen honderden kinderen uit Hattem en de regio erfgoedlessen in de poort. De allerkleinsten uit groep 1 en 2 ontdekken op speelse wijze de geschiedenis door het dragen van ridderharnassen en het beklimmen van de smalle trappen naar de torenkamers. Oudere leerlingen verdiepen zich in de Hanzetijd of volgen kunstbeschouwingslessen in de sfeervolle ruimte. Ook maatschappelijke stages worden er regelmatig gedaan, vaak door oud-leerlingen.

Naast educatie en de reguliere openingen tijdens het seizoen biedt de Dijkpoort ruimte voor tal van activiteiten. Zo organiseert Edith workshops, zoals de populaire glas-in-loodlessen, en worden er concerten en exposities gehouden. Ook huwelijken behoren tot de mogelijkheden: stellen kunnen elkaar het jawoord geven in deze eeuwenoude stadspoort, een unieke setting vol historie en charme.

Ervaring

“De Dijkpoort is een plek waar mensen de geschiedenis niet alleen zien, maar ook echt ervaren,” zegt Edith. “Het mooiste is als kinderen die hier een erfgoedles hebben gevolgd, later hun ouders meenemen om hen te laten zien wat ze geleerd hebben. Dan weet je dat het erfgoed echt gaat leven.”

Voor Edith is de Dijkpoort niet alleen een erfgoedcentrum, maar ook haar eigen creatieve werkplek. Als beeldend kunstenaar gebruikt ze de toren als atelier. Dit draagt bij aan de sfeer en is te merken aan het enthousiasme van de bezoekers. Mensen vinden het inspirerend om een kunstenaar aan het werk te zien en te spreken tijdens hun bezoek aan de toren. “Het is een plek waar ik me ook helemaal kan terugtrekken. De dikke middeleeuwse muren houden de geluiden van buitenaf tegen, terwijl je toch midden in de stad bent. Het is een bijzondere combinatie van afzondering en verbondenheid met de wereld.”

Ze haalt inspiratie uit de historie en uit objecten met een diepere betekenis. “Een van de mooiste projecten die ik heb gedaan, was het werken met leerlingen aan klokbekers, een keramische traditie die 5000 jaar teruggaat. Zo verbind je het verleden met het heden.”

Passie

Na tien jaar als erfgoedcoördinator bij Cultuurplein heeft Edith vorig jaar een nieuwe uitdaging aangenomen als directeur/conservator van Museum Nijkerk. Waarbij ze meteen noemde dat de leiding van de Dijkpoort en de lessen door gaan, haar hart blijft ook bij de Dijkpoort. “De Dijkpoort is een plek waar verhalen samenkomen. Het is niet alleen een gebouw, maar een levend monument dat mensen met elkaar verbindt.” Ook nieuwkomers worden betrokken als gastvrouw, waardoor ze kennis maken met de kern van Hattems erfgoed.

Voor de toekomst wil Edith blijven werken aan nieuwe initiatieven om de Dijkpoort toegankelijk en aantrekkelijk te houden. “Het is geweldig dat de gemeente Hattem het belang van deze plek inziet en dat mensen gratis naar binnen kunnen. Dat maakt erfgoed voor iedereen toegankelijk.”

Jubileumjaar

Het tienjarig jubileum in 2025 laat Edith niet zomaar voorbij gaan. “We gaan dit jubileum goed vieren, met de vrijwilligers van het eerste uur en samen met de stad Hattem,” belooft Edith. “Ik ben ongelooflijk trots op wat we hier met elkaar hebben bereikt. De Dijkpoort is een plek waar geschiedenis, kunst en mensen samenkomen. En als het aan mij ligt, blijft dat nog heel lang zo.”